Trung Quốc hạ mục tiêu tăng trưởng

Trong báo cáo công tác chính phủ trình bày tại phiên khai mạc kỳ họp Quốc hội ngày 5/3, giới chức Trung Quốc đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 4,5-5% năm nay. Tốc độ này giảm nhẹ so với mục tiêu năm 2025 là quanh 5% và cũng thấp nhất kể từ đầu thập niên 90.

Mục tiêu lạm phát được duy trì quanh 2%. Tỷ lệ thất nghiệp tại thành thị được kỳ vọng giữ ở 5,5% năm nay - nhỉnh hơn năm ngoái là 5,2%.

Trên Reuters, giới phân tích cho rằng hạ mục tiêu sẽ giúp Trung Quốc có dư địa cho nỗ lực giảm dư thừa công suất công nghiệp và tái cân bằng nền kinh tế. Tianchen Xu - nhà kinh tế học tại EIU cũng đánh giá mục tiêu tăng trưởng của Trung Quốc "khá thực tế".

"Bắc Kinh không tiếp tục đặt mục tiêu GDP tăng cao, bởi điều đó có thể khuyến khích giới chức địa phương thổi phồng tăng trưởng thông qua các dự án tốn kém nhưng ít giá trị kinh tế", ông cho biết trên CNBC.

Trung Quốc cũng đặt mục tiêu thâm hụt ngân sách khoảng 4% GDP, tương tự năm 2025. Họ cũng giữ nguyên hạn mức phát hành trái phiếu đặc biệt của chính phủ ở 1.300 tỷ nhân dân tệ (188,5 tỷ USD) và chính quyền địa phương là 4.400 tỷ nhân dân tệ.

Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cam kết tăng lương hưu tối thiểu hàng tháng thêm 20 nhân dân tệ mỗi người và 24 nhân dân tệ với trợ cấp bảo hiểm y tế cơ bản cho người thất nghiệp ở nông thôn. Nước này cho biết muốn tăng chi cho giáo dục, trợ cấp chăm sóc trẻ em và cải cách hệ thống bệnh viện công.

Trung Quốc cũng công bố các mục tiêu tăng trưởng lớn cho kế hoạch 5 năm lần thứ 15. Đúng như dự báo của giới phân tích, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cam kết đầu tư vào các ngành công nghệ cao, nghiên cứu khoa học và tăng trưởng tiêu dùng nội địa.

Cam kết này cho thấy Bắc Kinh lo ngại về nhu cầu tiêu dùng trong nước yếu và nền kinh tế quá phụ thuộc vào xuất khẩu. Dù vậy, họ cũng không muốn từ bỏ nỗ lực nâng cấp ngành công nghiệp, vốn mang lại lợi thế về chuỗi cung ứng trước Washington và các đồng minh trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng tăng.

Các nhà phân tích tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator đánh giá cam kết về tiêu dùng "khá nông". Họ cho rằng ở thời điểm này, Trung Quốc vẫn ưu tiên hỗ trợ ngành công nghiệp chủ chốt.

"Bắc Kinh tiếp tục triển khai các chính sách tăng phúc lợi xã hội, nhưng trợ cấp hào phóng và ưu đãi thuế để thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp", các nhà phân tích tại Mercator viết trong một báo cáo trước khi kỳ họp diễn ra.

Larry Hu, kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc tại Macquarie, cho rằng công cụ tài khóa sẽ được điều chỉnh linh hoạt, tùy diễn biến của nền kinh tế những tháng tới. "Nếu xuất khẩu vẫn mạnh, họ có thể chấp nhận tiêu dùng trong nước yếu. Ngược lại, họ tăng kích thích trong nước để bảo vệ mục tiêu tăng trưởng", Hu nói.

Tại một diễn đàn tài chính hồi tháng 1, cựu cố vấn Ngân hàng Trung ương Trung Quốc Liu Shinjin cảnh báo thặng dư thương mại kỷ lục 1.200 tỷ USD năm ngoái của nước này phản ánh khả năng cạnh tranh trong sản xuất tăng lên, cho thấy tiêu dùng trong nước yếu. Thặng dư này là yếu tố quan trọng giúp họ đạt mục tiêu tăng trưởng 2025.

Liu cho rằng Trung Quốc cần chuyển dịch khỏi mô hình tăng trưởng phụ thuộc đầu tư và xuất khẩu nhiều năm qua, sang dựa vào đột phá về tiêu dùng. "Tuy nhiên, tiêu dùng yếu hiện tại gắn chặt với yếu tố về tổ chức và cấu trúc, khiến Bắc Kinh khó có thể giải quyết các vấn đề này trong ngắn hạn", Liu kết luận.

Hà Thu (theo Reuters, Xinhua)