Trung Quốc tăng ngân sách quốc phòng thêm 7%

Theo báo cáo công bố tại lễ khai mạc kỳ họp lưỡng hội hôm nay, Trung Quốc dự kiến chi hơn 1.900 tỷ nhân dân tệ (276,8 tỷ USD) cho ngân sách quốc phòng trong năm nay, tăng 7% so với mức 1.800 tỷ nhân dân tệ (246 tỷ USD) của năm ngoái.

Theo giới chuyên gia, khoản tiền trên sẽ dùng để tăng lương cho binh sĩ, tổ chức huấn luyện và diễn tập quanh đảo Đài Loan, tăng cường năng lực tác chiến không gian mạng, mua sắm vũ khí và thiết bị tiên tiến cùng nhiều thứ khác.

Mức tăng cho thấy Trung Quốc đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách với Mỹ, quốc gia chi gần 962 tỷ USD cho quốc phòng trong năm tài khóa 2026. Quyết định cũng thể hiện chính sách duy trì ổn định trong lúc Bắc Kinh theo đuổi chiến dịch chống tham nhũng sâu rộng trong quân đội.

"Trung Quốc theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập và tự chủ. Tuy nhiên, nếu không có năng lực quân sự và công nghệ vượt trội, lập trường ngoại giao của Trung Quốc chắc chắn sẽ bị gây sức ép, thậm chí chịu chi phối bởi một số quốc gia, trong đó có Mỹ", Tống Trung Bình, chuyên gia quân sự thường bình luận các vấn đề quốc phòng trên truyền thông nhà nước Trung Quốc, cho hay.

Trung Quốc duy trì tăng ngân sách quốc phòng hàng năm ổn định ở mức 7-8%, nhưng chi tiêu quân sự tính theo GDP được đánh giá vẫn còn khiêm tốn. Ngân sách quốc phòng năm 2024 của Trung Quốc tương đương 1,7% GDP, thấp hơn nhiều con số 3,4% của Mỹ và 7,1% của Nga, theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI).

"Con số đó tỷ lệ thuận với nền kinh tế và nhu cầu quốc phòng của Trung Quốc", Niklas Swanstrom, giám đốc Viện Chính sách An ninh và Phát triển có trụ sở tại Thụy Điển, cho biết.

Trung Quốc tuyên bố chính sách quốc phòng nhằm bảo vệ lãnh thổ, trong đó có Đài Loan, hòn đảo mà nước này coi là một tỉnh chờ thống nhất và ưu tiên bằng biện pháp hòa bình, song vẫn để ngỏ biện pháp sử dụng vũ lực nếu cần. Trung Quốc chỉ có một căn cứ ở nước ngoài, trái ngược với hàng trăm cơ sở quân sự khắp thế giới của Mỹ.

Câu hỏi liệu Trung Quốc có thể chiến thắng trong xung đột với Mỹ hay không vẫn chưa có lời giải. Hải quân Trung Quốc sở hữu nhiều chiến hạm nhất thế giới, song vẫn thua kém Mỹ về tổng lượng giãn nước, cũng như số lượng tàu ngầm và tàu sân bay.

"Quân đội Mỹ vẫn là lực lượng vũ trang hàng đầu thế giới, cả về trang thiết bị lẫn kinh nghiệm thực chiến", James Char, chuyên gia tại Đại học Công nghệ Nanyang ở Singapore, nêu quan điểm.

Theo Swanstrom, quân đội Mỹ có lợi thế từ mạng lưới hậu cần toàn cầu vượt trội, tàu ngầm tiên tiến hơn, công nghệ tàng hình, kho vũ khí hạt nhân lớn, nhân sự nhiều kinh nghiệm và mạng lưới liên minh rộng khắp. Chuyên gia Tống Trung Bình cũng thừa nhận hải quân Trung Quốc chưa thể sánh kịp với Mỹ ở vùng biển xa bờ.

Tuy nhiên, cán cân sẽ hoàn toàn khác nếu hải quân Mỹ hoạt động ở gần bờ biển Trung Quốc, trong đó có kịch bản hỗ trợ đảo Đài Loan trong xung đột.

"Trung Quốc đã đạt lợi thế tại khu vực Tây Thái Bình Dương nhờ vị trí địa lý gần gũi, kho tên lửa thông thường khổng lồ và hỏa lực tại chỗ áp đảo. Quan trọng nhất là khi xung đột nổ ra, không bên nào có thể thắng một cách có ý nghĩa. Mức độ tàn phá khủng khiếp, thương vong và nguy cơ leo thang hạt nhân sẽ làm thảm họa với các bên", Swanstrom nói.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, Xinhua, AP)